Tính trung vị: khi một số quá lớn kéo lệch trung bình
Ban biên tập Làm Gọn · Đăng 04/11/2026 · Cập nhật 04/11/2026
Danh sách thời gian chờ 2, 3, 3, 4, 38 phút có trung bình 10 phút nhưng trung vị là 3 phút. Cả hai đều đúng và mô tả hai đặc điểm khác nhau của cùng dữ liệu.
Danh sách thời gian chờ 2, 3, 3, 4, 38 phút có trung bình 10 phút nhưng trung vị là 3 phút. Cả hai đều đúng và mô tả hai đặc điểm khác nhau của cùng dữ liệu.
Sắp xếp trước khi lấy số giữa
Trung vị là giá trị giữa của danh sách đã sắp xếp. Với năm số, lấy số thứ ba. Với sáu số 2, 3, 3, 4, 8, 38, lấy trung bình hai số giữa: (3+4)/2 = 3,5 phút. Không lấy số ở giữa thứ tự nhập ban đầu nếu danh sách chưa tăng dần.
Trung bình vẫn có mục đích riêng
Tổng năm lần chờ là 50 phút, chia 5 được 10 phút. Số 38 làm trung bình tăng nhiều. Trung vị ít bị ảnh hưởng bởi một giá trị rất lớn, nhưng không thể thay trung bình khi cần tính tổng thời gian từ số lần và mức bình quân.
Kiểm tra đơn vị và dữ liệu thiếu
Quy đổi phút và giây trước khi sắp xếp. Không tự biến ô trống thành 0 phút: đó là một giá trị quan sát khác. Với danh sách rỗng, không có trung vị. Khi nhiều giá trị bằng nhau, vẫn giữ từng lần xuất hiện nếu chúng là các quan sát hợp lệ.
Có thể dùng tool phần trăm để báo thêm tỷ lệ lần chờ không quá một mốc, chẳng hạn bốn trong năm lần không quá 4 phút là 80%. Tool đó không tính trung vị; cần thực hiện bước sắp xếp riêng. Khi chia sẻ kết quả, ghi cả số quan sát để tránh so hai nhóm có quy mô quá khác mà bỏ mất bối cảnh.
Công cụ liên quan: tinh phan tram.