Tài chính cá nhân

So sánh lãi vay phẳng và dư nợ giảm dần bằng cùng một khoản vay

Ban biên tập Làm Gọn · Đăng 12/11/2026 · Cập nhật 12/11/2026

Vay giả định 60 triệu trong 12 tháng ở mức 12%/năm: tính lãi phẳng trên vốn gốc cho 7,2 triệu tiền lãi; nếu trả gốc đều và tính lãi trên dư nợ đầu kỳ, tổng lãi minh họa là 3,9 triệu.

Hai lời chào vay cùng ghi “12%/năm” chưa chắc tạo ra tổng tiền phải trả giống nhau. Cần biết lãi tính trên số tiền vay ban đầu hay trên dư nợ còn lại, lịch trả gốc ra sao và có phí nào khác hay không.

Ví dụ khoản vay giả định

Giả sử vay 60.000.000 đồng trong 12 tháng, lãi suất 12%/năm, quy đổi minh họa thành 1% mỗi tháng. Bài toán chưa tính phí hồ sơ, bảo hiểm, phí quản lý, ngày lẻ hoặc phí trả trước hạn.

Cách tính lãi phẳng trên vốn gốc

Nếu tính lãi trên toàn bộ 60 triệu trong suốt một năm:

60.000.000 × 12% × 1 năm = 7.200.000 đồng

Nếu trả gốc đều 5 triệu mỗi tháng và lãi phẳng 600.000 đồng mỗi tháng, tổng tiền trả là 67,2 triệu đồng. Theo lịch minh họa này, mỗi kỳ trả 5,6 triệu đồng.

Cách tính trên dư nợ giảm dần

Nếu trả gốc đều 5 triệu mỗi tháng, lãi được tính trên số dư đầu kỳ:

  • Kỳ 1: 60 triệu × 1% = 600.000 đồng.
  • Kỳ 2: 55 triệu × 1% = 550.000 đồng.
  • Kỳ 3: 50 triệu × 1% = 500.000 đồng.
  • ...
  • Kỳ 12: 5 triệu × 1% = 50.000 đồng.

Tổng lãi là tổng dãy 600.000, 550.000, ... 50.000 đồng, bằng 3.900.000 đồng. Tổng gốc và lãi theo mô hình này là 63,9 triệu đồng. Tiền trả giảm dần từ 5,6 triệu ở kỳ đầu xuống 5,05 triệu ở kỳ cuối.

Đừng nhầm các lịch trả nợ

“Dư nợ giảm dần” mô tả cơ sở tính lãi, nhưng lịch trả gốc có thể là gốc đều hoặc trả góp đều tổng tiền mỗi kỳ. Hai lịch này tạo dòng tiền và tổng lãi khác nhau. Hãy yêu cầu bảng phân bổ từng kỳ thay vì chỉ nhìn số tiền kỳ đầu.

Khi so sánh khoản vay, cần xem tổng số tiền phải trả, thời hạn, lãi suất, phí và điều kiện tất toán. CFPB lưu ý APR là thước đo rộng hơn lãi suất đơn thuần vì có tính đến một số khoản phí; xem hướng dẫn phân biệt lãi suất và APR. Đây là tài liệu giải thích khái niệm của Hoa Kỳ, không thay thế quy định hay hợp đồng tại Việt Nam.

Công cụ Tính phần trăm có thể kiểm tra từng khoản lãi theo kỳ, nhưng không tự tạo lịch trả nợ. Trước khi ký, hãy đối chiếu bảng thanh toán chính thức của bên cho vay và hỏi rõ phí, bảo hiểm, cách tính ngày lẻ, làm tròn và phí trả trước hạn.

Mở hộp công cụ ↗← Các hướng dẫn khác