Hướng dẫn

DSO là gì? Tính số ngày thu tiền công nợ phải thu

Ban biên tập Làm Gọn · Đăng 12/11/2026 · Cập nhật 12/11/2026

DSO ước tính số ngày bình quân để thu tiền từ doanh số bán chịu. Nếu phải thu bình quân 90 triệu đồng, doanh số bán chịu 600 triệu trong 30 ngày, DSO là 4,5 ngày.

DSO (Days Sales Outstanding) là chỉ số ước tính số ngày bình quân doanh nghiệp cần để thu tiền từ các khoản bán chịu. Chỉ số này giúp theo dõi tốc độ thu hồi công nợ, nhưng chỉ có ý nghĩa khi doanh số bán chịu và số dư phải thu được xác định đúng kỳ.

Công thức DSO

DSO = khoản phải thu bình quân / doanh số bán chịu trong kỳ × số ngày của kỳ. Ví dụ trong 30 ngày, doanh nghiệp có doanh số bán chịu 600.000.000 đồng và khoản phải thu bình quân 90.000.000 đồng. DSO = 90 / 600 × 30 = 4,5 ngày.

Nếu dùng tổng doanh thu gồm cả bán tiền mặt trong mẫu số, DSO có thể thấp giả tạo vì doanh thu tiền mặt không tạo ra khoản phải thu cần thu hồi. Hãy dùng doanh số bán chịu theo cùng phạm vi khách hàng và kỳ đo.

Dùng số dư bình quân thay vì chỉ nhìn cuối kỳ

Khoản phải thu bình quân đơn giản có thể tính bằng (phải thu đầu kỳ + phải thu cuối kỳ) / 2. Nếu số dư biến động mạnh, nên lấy bình quân nhiều mốc trong tháng hoặc quý. Ví dụ doanh nghiệp xuất hóa đơn rất lớn vào ngày cuối tháng có thể có số dư cuối kỳ cao bất thường; chỉ dùng một mốc sẽ làm DSO biến động mạnh.

Cần xác định số dư phải thu có bao gồm thuế, phí, khoản tranh chấp hoặc khoản quá hạn hay không theo hệ thống kế toán đang dùng. Khi so sánh các kỳ, giữ cùng nguyên tắc ghi nhận.

DSO không cho biết hóa đơn nào đang quá hạn

Một DSO 4,5 ngày là số bình quân của danh mục, không có nghĩa mọi khách đều thanh toán trong 4,5 ngày. Có thể một nhóm khách trả ngay và một nhóm khác quá hạn 30 ngày. Vì vậy hãy xem thêm bảng tuổi nợ theo mốc chưa đến hạn, 1–30 ngày, 31–60 ngày và các nhóm phù hợp với chính sách thanh toán.

So DSO với điều khoản thanh toán đã thỏa thuận. Nếu điều khoản là 7 ngày mà DSO tăng lên 18 ngày, cần rà soát quy trình gửi hóa đơn, xác nhận giao hàng, đối chiếu công nợ và nhắc thanh toán. Nếu khách được phép trả sau 30 ngày, DSO 18 ngày có thể không phải dấu hiệu xấu.

Vì sao DSO tăng?

Nguyên nhân có thể là doanh nghiệp nới điều khoản tín dụng, khách hàng chậm trả, hóa đơn sai thông tin, thiếu biên bản giao nhận hoặc quy trình đối chiếu kéo dài. Đừng kết luận chỉ từ một tỷ lệ; hãy phân nhóm theo khách hàng, nhân viên phụ trách, kênh bán và loại hợp đồng.

DSO giảm cũng cần đọc cẩn thận. Nếu doanh nghiệp ngừng bán chịu hoàn toàn, DSO có thể giảm nhưng doanh số cũng có thể giảm theo. Mục tiêu không phải ép mọi khách trả ngay bằng mọi giá mà là thu tiền đúng hạn, có thể dự đoán và phù hợp thỏa thuận.

Ghi rõ phạm vi báo cáo

Khi công bố DSO, nêu số ngày trong kỳ, doanh số bán chịu, cách tính khoản phải thu bình quân và việc có loại khoản tranh chấp hay không. Nếu kỳ có mùa vụ mạnh, hãy so cùng mùa năm trước hoặc dùng bình quân nhiều tháng. DSO là công cụ quản trị dòng tiền, không thay thế việc đối chiếu từng hóa đơn và xác nhận công nợ với khách.

Mở hộp công cụ ↗← Các hướng dẫn khác